Toptan dağıtım programı seçerken sorulacak 8 soru

Toptan dağıtım programı seçerken ekranlara değil, rakamların tutarlılığına bak: bayi bakiyesi her ekranda aynı mı, kâr gerçek alış maliyetinden mi hesaplanıyor, sahadaki personel kaydı telefondan girebiliyor mu. Bu üç sorunun cevabı hayırsa program kayıt tutar ama karar verdirmez.

1. Bayi bakiyesi her ekranda aynı mı?

Cari ekranında bir rakam, ekstrede başka, raporda üçüncü bir rakam çıkıyorsa kimse rakama güvenmez ve her tahsilat bir mutabakata döner. Bakiye tek bir formülle hesaplanmalı, her ekran o formülü kullanmalı.

2. Kâr hangi maliyetten hesaplanıyor?

Kâr, satış fiyatından o ürünün gerçek alış maliyeti düşülerek bulunur. Aynı ürün farklı fiyatlarla alındıysa hangi alışın satıldığı önemlidir: FIFO (ilk giren ilk çıkar) yöntemi her satışı sıradaki alışın maliyetiyle eşler. Son alış fiyatıyla hesaplanan kâr, fiyatlar değiştiğinde gerçeği göstermez.

3. e-Fatura satıştan kesiliyor mu?

Satışı bir programa, faturayı başka bir portala ayrı ayrı girmek hem iş hem hata demektir. e-Fatura ve e-Arşiv satıştan tek tıkla kesilmeli, iade faturası da aynı yerden çıkmalı. Tedarikçiden gelen e-faturalar da alış olarak sisteme düşmeli.

4. Vade ve çek takibi aynı yerde mi?

Toptancının parası vadede ve çekte durur. Hangi faturanın vadesi geçti, hangi çek tahsil edildi, hangisi bankada, hangisi karşılıksız çıktı; bunlar ayrı bir defterde değil, cari hesapla aynı yerde görünmeli.

5. Bayi siparişini kendisi verebiliyor mu?

Telefonla gelen sipariş yazılı kayıt bırakmaz. Bayinin kendi ekranından sipariş verip bakiyesini ve açık faturalarını görebildiği bir portal, hem siparişi hem bakiye sorularını aynı sisteme taşır.

6. Rut seferinin maliyeti görülüyor mu?

Plasiyer seferine çıkan aracın yakıtı, yol masrafı ve personelin o günlerdeki maaşı, o seferde yapılan satışın kârıyla yan yana görülmeli. Görülmezse hangi rotanın para kazandırdığı, hangisinin kazandırmadığı bilinmez.

7. Sahadaki personel telefondan kayıt girebiliyor mu?

Akşam ofiste girilen kayıt eksik ve geç olur. Satış, tahsilat ve masraf sahada telefondan girilebilmeli; mümkünse personelin zaten kullandığı bir uygulamadan, örneğin Telegram'dan.

8. Kim neyi görüyor?

Plasiyer bayinin bakiyesini görmeli ama alış maliyetini ve kâr marjını görmemeli. Yetki kişi kişi verilebilmeli; maliyet yetkisi olmayana kâr sütunu hiç gelmemeli.

Terazi bu soruların neresinde?

Terazi'yi bu soruların cevabı olsun diye Sürmen Otomotiv'in akü toptan dağıtımında kurduk; Mayıs 2026'dan beri orada her gün kullanılıyor. Sekiz sorunun hepsine ekranda bakabilirsin: demo giriş istemeden açılır, kurgusal bir dağıtım şirketinin 6 aylık verisiyle.